u bent hier

Expo: Schelde, stroom van beelden

Schilderkunst


Al eeuwen is de Schelde een onuitputtelijke inspiratiebron voor kunstenaars. Van zestiende-eeuwse cartografen over achttiende-eeuwse havenschilders tot twintigste-eeuwse post-impressionisten. Een overweldigend overzicht van de stroom van beelden die daaruit is voortgevloeid, is vanaf 27 november te zien in het Museum Albert Van Dyck. Dat brengt de Schelde tussen Gent en Antwerpen in beeld, het ... Lees meer »

Al eeuwen is de Schelde een onuitputtelijke inspiratiebron voor kunstenaars. Van zestiende-eeuwse cartografen over achttiende-eeuwse havenschilders tot twintigste-eeuwse post-impressionisten. Een overweldigend overzicht van de stroom van beelden die daaruit is voortgevloeid, is vanaf 27 november te zien in het Museum Albert Van Dyck. Dat brengt de Schelde tussen Gent en Antwerpen in beeld, het veranderende landschap langs haar boorden en de onuitwisbare indrukken die ze naliet op generaties kunstenaars.

De loop der tijden
Vanaf de zestiende eeuw nemen cartografen de loop van de rivier op in overzichtskaarten van het hertogdom Brabant. Topografische details als molens, kastelen en havens zullen tot in de negentiende eeuw de verbeelding van Scheldeschilders prikkelen. Niet veel later duiken ook de eerste monumentale redezichten op. Gedurende anderhalve eeuw zullen graveurs en schilders de architecturale pracht en economische welvaart van de stad Antwerpen in beeld brengen.

Terwijl de economische betekenis van Antwerpen vermindert, wordt Gent naar het einde van de achttiende eeuw belangrijker door de opkomende industrie. Pas wanneer onder het Franse bewind de economische bedrijvigheid opnieuw toeneemt, komt Antwerpen opnieuw in beeld en ontstaat een nieuw genre: dat van de havenschilderkunst.

Vlucht naar de Schelde
Door de toenemende industrialisering en verstedelijking groeit begin negentiende eeuw bij veel kunstenaars het verlangen naar een meer oorspronkelijk, zuiver bestaan. Hun vlucht naar de natuur vertaalt zich in een schilderkunst waarin sfeerschepping centraal staat. Net als in het Franse Barbizon ontstaan ook langs de Scheldeboorden van de Schelde kunstenaarsdorpen waar realistische en impressionistische kunstenaars neerstrijken om er de schone natuur te vereeuwigen. Dat gebeurt met name in Dendermonde en Wechelderzande.

De vlucht naar de natuur valt overigens gedeeltelijk samen met een romantisch terugkijken op een roemrijk verleden. Het redezicht krijgt in die context opnieuw aandacht en wordt aangepast aan heersende schildertrends.

Zelfs in de eerste helft van de twintigste eeuw blijven generaties kunstenaars op zoek gaan naar een verloren paradijs aan de Schelde. Zij stellen zich op langs de oevers van de Schelde in Temse of Sint-Amands, in Bornem of Baasrode.

Nieuwe zichten
Anderzijds zijn er in de grootsteden ook kunstenaars die ondanks een zekere heimwee de moderne bedrijvigheid omarmen. Wanneer het in burgerlijke en academische kringen gesmaakte impressionisme eind negentiende, begin twintigste eeuw meer en meer tegenkanting krijgt van jonge kunstenaars in Antwerpen, blijkt de Schelde ook voor deze nieuwlichters een bron van inspiratie.

Tot slot besteedt de tentoonstelling in het Museum Albert Van Dyck aandacht aan twee
bijzondere momenten in de geschiedenis van de Schelde: het dichtvriezen van de rivier in de winter van 1564-65 en de afkoop van de Scheldetol in 1863. Beide verhalen vervolledigen het beeld van de stroom en de stroom van beelden die de Schelde doorheen de eeuwen heeft opgewekt.

Bron: UiTinVlaanderen.be

Toon kaart Museum Albert Van Dyck
Brasschaatsebaan 30
2970 Schilde
Van di 27 november 2018 10:00 tot zo 24 februari 2019 17:00
Dienst cultuur, museum en erfgoed Schilde
gratis
cultuur@schilde.be
03/380.16.28